Migratie – een verhaal van alle tijden

Red Star Line gebouwen

Het Red Star Line Museum vertelt migratieverhalen van vroeger en nu. (foto: collectie Robert Vervoort)

ANTWERPEN – Het Red Star Line Museum opent in Antwerpen op 28 september 2013 de deuren. Het museum vertelt het verhaal van de miljoenen gelukzoekers die vanaf het einde van de 19de eeuw naar Amerika migreerden, maar legt ook een link met migratie vandaag.

Tussen 1873 en 1934 reisden 2 miljoen Europeanen heen en weer tussen Antwerpen en Amerika. Onder hen 200.000 Belgen, veelal jonge mannen uit Oost- en West-Vlaanderen en Henegouwen, die op zoek gingen naar betere leefomstandigheden. In de 19de eeuw kende België immers een enorme bevolkingsgroei en had ons land te kampen met een landbouwcrisis. In 1845 mislukte in heel Europa immers de aardappeloogst.
De meeste landverhuizers kwamen echter uit Oost-Europa; Russische en Oostenrijks-Hongaarse joden die het opkomende antisemitische probeerden te ontvluchten. De Duits-Zwitserse Albert Einstein was één van die joden die besloot om zijn geboorteland de rug toe te keren, hoewel dat pas gebeurde nadat Hitler aan de macht kwam.

Antwerpen Centraal

Dankzij het spoorwegennetwerk was Antwerpen een zeer belangrijke emigratiehaven. Begin 20ste eeuw passeerden jaarlijks bijna 100.000 migranten de Antwerpse haven. Vanaf 1905 werden de avonturiers in de statige centrale hal van het pas afgewerkte Centraal Station opgewacht door agenten van scheepvaartmaatschappijen. De meesten hadden er op dat moment al een lange en vermoeiende treinreis opzitten. Alvorens hun tocht verder te zetten per boot, logeerden de reizigers in logementshuizen in de stationsbuurt. Voor ieders budget was er wel een hotel te vinden: van een armzalige slaapzaal tot een weelderige suite.

Ontluizing

Red Star Line kan gelden als een van de belangrijkste rederijen uit de Antwerpse én Belgische geschiedenis. Migranten konden zich in de kantoren in de Kammenstraat aanmelden. Inschepen gebeurde aan de Rijnkaai, net voor de bocht van de Schelde. In de gebouwen waar vandaag het museum gevestigd is, gebeurde onder andere de medische controle. De bagage werd gedesinfecteerd en de passagiers zelf werden ontluisd en streng gecontroleerd op trachoom, een oogziekte die ervoor kon zorgen dat je werd teruggestuurd. De ziekte werd op Ellis Island, het eindpunt van de reis, aanzien als zeer gevaarlijk en besmettelijk.

People on the move

Het Red Star Line Museum wil het verhaal vertellen van de beroemde rederij en van de migranten die de sprong waagden. Het museum wordt zo ingericht dat de bezoeker in de voetsporen van de reizigers kan treden; van een reisbureau in Warschau tot de aankomst op Ellis Island. Maar het museum wil meer doen dan ons onderdompelen in deze ongelofelijke geschiedenis. Onder de noemer ‘People on the move’ wil het eveneens de link leggen naar actuele migratieverhalen. Sinds 2010 toert het museum met de Transit Verhalenbus rond om deze verhalen te verzamelen. Op deze manier wordt de hedendaagse migratie in beeld gebracht en zogenoemde nieuwe Belgen betrokken bij het culturele leven van Antwerpen. Het museum werkt dan ook al een tijdje samen met scholen en opleidingen Nederlands voor anderstaligen. Er werden speciaal lespakketten ontwikkeld om migratie naar de klas te brengen. Migratieverhalen als bindmiddel tussen vroeger en nu, tussen wij en zij.

© 2013 – C.H.I.P.S. StampMedia/Thomas More Antwerpen – Stephanie Willems

===

Dit artikel werd gepubliceerd door Het Nieuwsblad – online op 28/02/2013
Dit artikel werd gepubliceerd door MO* – online op 28/02/2013
Dit artikel werd gepubliceerd door Apen.be op 28/02/2013
Dit artikel werd gepubliceerd door Jongerenplaneet.be op 28/02/2013
Dit artikel werd gepubliceerd door Kif Kif op 28/02/2013
Dit artikel werd gepubliceerd door De Wereld Morgen op 28/02/2013

Over C.H.I.P.S. StampMedia

C.H.I.P.S. StampMedia is het eerste persagentschap in Vlaanderen - erkend als ‘algemeen nieuwsmedium’ door de Vlaamse Vereniging van Journalisten - dat een stem geeft aan alle jongeren in de media.
En dat niet alleen. StampMedia wil de berichtgeving over jongeren corrigeren en hen vooral zelf aan het woord laten. Zeker daar waar hun mening van belang is en weinig gehoor vindt in de mainstream kanalen.
Kortom: C.H.I.P.S. StampMedia is een persagentschap door jongeren met nieuws voor iedereen die het wil horen.
Daarom zijn we op zoek naar jongeren van allerlei slag, allerlei afkomst, allerlei overtuigingen en graag tussen zestien en zesentwintig jaar om mee te werken binnen dit unieke persagentschap.

Twitter

  • 18 april 2014 @ 13:51

    #Couchsurfen heeft met toerisme niets te maken - http://t.co/sgYEBOu4Fi

  • 18 april 2014 @ 09:02

    Vandaag verwelkomt StampMedia 12 Palestijnse jongeren voor een multimediale workshop. http://t.co/rLrBrz6Jxk

  • 17 april 2014 @ 13:06

    Bleri Lleshi ontleedt in 'De neoliberale strafstaat' onze samenleving. - http://t.co/boejS30SsP

  • 17 april 2014 @ 08:42

    RT @CHIPSLabo: Een nieuwe versie van de interactieve graphic novel Dansen Drinken Betalen is beschikbaar http://t.co/RSCWZZBB5T http://t.co…

  • 16 april 2014 @ 17:13

    RT @trevorpaglen: Any aspiring investigative journos want to intern (paid) with me over the summer? http://t.co/TFpbSDdmqj

  • C.H.I.P.S. StampMedia © 2014 - alle rechten voorbehouden

    C.H.I.P.S. StampMedia wordt betoelaagd door

    de Vlaamse Gemeenschap, Stad Antwerpen en Stad Genk