[Dossier] Opgroeien in de stad of op het platteland?

Veel toekomstige ouders overwegen om van de stad naar het platteland te verhuizen. Maar is de stad echt te gevaarlijk? En is het dorpsleven niet wat te conservatief? Sociologe Isabelle Pannecoucke legt uit waarom het niet uitmaakt of je kind opgroeit in Gullegem of in Borgerhout.

”Borgerhout is gevaarlijk. Wie laat er daar nu zijn kind opgroeien? Je moet er goed gek voor zijn!“ Aan het woord is Frans Versmissen (52) uit Gullegem, een rustig dorp in West-Vlaanderen. Maar is het echt een slecht idee om in zo’n buurt te gaan wonen? We vroegen het aan een sociologe én aan de kinderen zelf.

Beluister de audioreportage:

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Ouders veel belangrijker dan plaats

”De plaats waar een kind opgroeit heeft helemaal niet zoveel invloed als men denkt”, zegt Pannecoucke. ”Ouders die hun kinderen niet kunnen helpen met huiswerk en niet de nodige kansen kunnen geven, beïnvloeden veel meer de ontwikkeling van hun kind dan de buurt waarin ze opgroeien. Jammer genoeg is dit vaak zo bij allochtone kinderen. Voor hen is de omgeving waarin ze opgroeien veel meer bepalend dan voor autochtone kinderen.”

”Wanneer je van allochtone afkomst bent en je gaat solliciteren heb je minder kans om aangenomen te worden dan wanneer je gewoon uit Molenbeek of Borgerhout komt. Maar het is moeilijk om segregatie tegen te gaan. De mens zit zo in elkaar; hij zoekt zijn eigen soort op. Vroeger was Antwerpen-Zuid een plek waar veel migranten woonden. Geleidelijk aan zijn daar jonge gezinnen gaan wonen en nu is Antwerpen-Zuid een hippe plek. De migranten zijn opgeschoven naar de buitenwijken.”

Buurt groter maken

Buurten zoals Molenbeek of Borgerhout hebben geen negatieve invloed op autochtone kinderen, omdat de gezinnen die er wonen zich niet beperken tot de buurt waarin ze wonen. Ze gaan elders naar school, volgen tekenles in de grootstad, doen inkopen in de nabije omgeving… Het kan net goed zijn voor hen om in zo’n omgeving op te groeien.

Pannecoucke: ”Als de kinderen wat ouder worden is de stad een perfecte omgeving. Er is meer verscheidenheid, meer creativiteit en ze krijgen er meer kansen. Ze leren ook beter om te gaan met migranten. Kinderen vinden het fantastisch om nieuwe dingen en mensen te leren kennen. En maken ze een negatieve ervaring mee, dan is deze tenminste gegrond en niet zomaar van horen zeggen.”

Criminaliteit?

De cijfers tonen aan dat er meer criminaliteit is in de stad dan op het platteland. Is dat dan geen slechte omgeving om kinderen op te voeden? Pannecoucke: “De cijfers kunnen we niet ontkennen, maar er is geen verschil tussen het plegen van misdrijven tussen stads- en plattelandsjongeren. De jongeren van het platteland plegen gewoon hun misdaden in de stad.”

Conservatief

Pannecoucke: ”Vroeger was er een groter mentaliteitsverschil tussen de stad en het platteland, maar dat is doorheen de jaren afgenomen. Ouders nemen hun kinderen mee naar de stad en kinderen van de stad komen vaker op het platteland. We zien ook dat ze zich aanpassen aan hun omgeving. De meeste kinderen willen zelfs blijven wonen waar ze zijn opgegroeid.”

School en crèche

“Ik zou jonge gezinnen zeker niet afraden om in de stad te gaan wonen. Voor de ontwikkeling van je kind kan het absoluut geen kwaad. Je zal eerder met andere problemen te maken hebben, zoals het vinden van een crèche of een goede school. Wanneer één van de kinderen ziek wordt, is het onmogelijk om ze naar hun oma te brengen als die nog in haar dorp woont. Het tekort aan scholen is alvast zeer actueel. Als ze daar niks aan doen zullen de jonge gezinnen zich genoodzaakt zien om terug te keren naar het platteland.”

”Antwerpen doet er wel heel wat aan om de stad aantrekkelijk te maken. Ze focussen op de mooie plekjes van de stad. Kijk maar naar de reclamespotjes op de televisie met de slogan ‘t Stad is van iedereen. Ze lokken jonge gezinnen naar de stad. Buurten zoals Borgerhout zijn net interessant omdat de huizen er goedkoper zijn dan in het centrum van de grootstad.”

© 2010 – StampMedia – Emi Catteeuw

Wonen in ‘t stad

In het najaar stelt een aantal trotse Antwerpenaars hun huis tentoon aan het grote publiek. Zij vertellen dan over hoe het is om in de stad te wonen. Op deze manier wil het stadsbestuur het wonen in Antwerpen aantrekkelijker maken. Maar de prijzen van de huizen zijn voorlopig nog niet zo aantrekkelijk.

Campagnes

Antwerpen wil vooral jonge tweeverdieners met kinderen naar de stad lokken en organiseert daarom tweejaarlijks een woonbeurs. Bovendien staat de stad elk jaar op de Bouw en Reno beurs en voert ze campagnes in de vorm van reclamespots en affiches.

Themawandelingen

Veel mensen denken echter dat wonen in een stad druk, lawaaierig en vuil is. Om dit beeld te doorbreken, organiseert Antwerpen themawandelingen doorheen zeven verschillende wijken van de stad, waaronder Oud Borgerhout, Deurne-Noord, het Schipperskwartier en het Kiel. Thema’s zijn onder andere: ‘wonen met kinderen in oude gloriewoningen’, ‘groen wonen met kinderen’ en ‘nieuw leven voor atypische gebouwen’. Enkele bewoners van die wijken stellen hun huis open voor de nieuwsgierigen en vertellen dat Antwerpen als woonstad best rustig, groen en erg handig kan zijn: alles ligt immers binnen loopafstand.

Betaalbaar?

De wijken waarover sprake zouden ook betaalbaar zijn. Maar wat de ene betaalbaar vindt, is voor de andere duur. Een gemiddeld huis in Vlaanderen kost zo’n 180 000 euro. De gemiddelde prijs voor een huis op het Kiel bedraagt ongeveer 188 000 euro. In Oud Borgerhout en Deurne-Noord is een koper al snel zo’n 175 000 euro kwijt. De staat van de huizen in deze wijken wordt omschreven als ‘redelijk’ tot ‘goed’, maar veranderingswerken zijn quasi niet uit te sluiten, wat de totaalprijs enkel doet stijgen.

De vraag is of wandelingen, woonbeurzen en campagnes jonge gezinnen voldoende over de streep kunnen trekken om in de stad te gaan wonen.

© 2009 – StampMedia – Shanah Houtrique

Stad Antwerpen investeert in betaalbare woningen

Op ‘het Eilandje’ schieten de stadsvernieuwingsprojecten als paddenstoelen uit de grond. Vooral in de Cadixwijk zal de stad veel investeren. “Met de bouwprojecten in die wijk zetten we vooral in op jonge gezinnen met kinderen”, vertelt Filip Smits, programmaontwikkelaar van ‘het Eilandje’.

Geen jeugd

“Op dit moment zijn kinderen onbestaande op ‘het Eilandje’”, vertelt Smits. “We zouden graag zien dat gezinnen met kinderen zich hier ook komen vestigen. Daarom gaat de stad zwaar investeren in de Cadixwijk. Stad Antwerpen heeft er veel eigendommen in haar bezit, waardoor de woningen zo betaalbaar als mogelijk worden aangeboden. Er zal ook geïnvesteerd worden in sociale voorzieningen zoals scholen en pleinen. Daarnaast zullen er 300 à 400 sociale woningen worden gebouwd. Hiermee krijgen gezinnen die het financieel iets moeilijker hebben ook de kans om hier te komen wonen.”

Beau monde

Met de geplande ontwikkelingen in de Cadixwijk maakt de stad een inhaalbeweging. Het moet een tegengewicht bieden voor de oude dokken en de Montevideowijk waar veel beau monde woont. Smits verklaart: “In de Montevideowijk zijn veel eigendommen in handen van privéontwikkelaars die er luxeappartementen neerzetten vanwege de idyllische locatie aan het water in het oude stadsgedeelte.” De voorbije jaren is de markt voor luxewoningen op ‘het Eilandje’geboomd. Maar vermits de markt voor luxewoningen tegenwoordig verzadigd is, zijn ook de privéontwikkelaars voorstander voor het bouwen van betaalbare woningen. Smits hoopt dat met de bouw van betaalbare en sociale woningen in de Cadixwijk er jonge en multiculturele gezinnen zullen neerstrijken.

Geen nieuwe Meir

Links en rechts vreest men echter dat het hart van de Cadixwijk, de Amsterdamstraat, de Meir van ‘het Eilandje’ zal worden. “Het is niet onze bedoeling dat grote winkelketens, zoals Decathlon, zich daar komen vestigen”, verklaart Smits. “In tegenstelling tot de Meir moet de commerciële buurt aan de Amsterdamstraat enkel de behoeften van de mensen in de wijk ondersteunen en geen mensen van buitenaf aantrekken. Toch hebben we hier als stad niet altijd controle over omdat de vrije markt een grote rol speelt.”

Sociaal programma

De heropleving van de Cadixwijk zal nog niet voor morgen zijn. Eerst worden de oude dokken en de Montevideowijk onder handen genomen. Daarnaast hebben sommige bedrijven nog concessies op gebouwen tot 2010. Toch zijn de projectontwikkelaars samen met hun collega’s van ‘stad in beweging’ reeds begonnen met het opstellen van een sociaal programma dat de wijk leefbaar moet houden na de vernieuwingen. Onlangs werd er bij de huidige bewoners van de wijk al een enquête afgenomen. Uit de resultaten zal worden afgeleid welke sociale voorzieningen de buurt nodig heeft. “Als blijkt dat de jongeren geen plaats hebben om lekker te relaxen, zullen we een ruimte voorzien waar dat wel mogelijk is”, zegt Smits. Veronique Bosh, een van de huidige wijkbewoners reageert reageert alvast enthousiast: “Er ontbreken in deze wijk sociale voorzieningen die het leuk maken om je hier als jong gezin met kinderen te komen vestigen. Dat zal vanaf nu veel verbeteren.”

© 2008 - StampMedia - Vincent Van Nauw

===

Dit artikel werd gepubliceerd door Gazet van Antwerpen - online op 18/09/2008