Een groep Belgische sledgehockeyspelers van het Antwerp Phantoms Para Ice Hockey-team roept op tot meer media-aandacht en een dieper maatschappelijk begrip van het leven met een beperking. “Er wordt heel weinig aandacht besteed aan mensen met een beperking die aan sport doen.”
Voor Luc Joossens (58), Axel Lindekens (61) en Thomas Bogaerts (26) is sport niet alleen een fysieke uitdaging, maar ook een weg naar gemeenschap, identiteit en herstel na ingrijpende gebeurtenissen in hun leven. “Er wordt heel weinig aandacht besteed aan mensen met een beperking die sporten”, zegt Luc Joossens, de doelman van de Antwerp Phantoms. Sporten voor mensen met een beperking worden ook wel parasport genoemd. “Het is alsof we gebrekkig en minderwaardig zijn.”
“Mensen denken dat er geen leven meer overblijft. Maar er is nog steeds een leven, met of zonder beperking” – Luc Joossens (58)
Het probleem gaat veel verder dan de ijsbaan. Er bestaat nog altijd een kloof tussen hoe de maatschappij vaak naar een beperking kijkt en hoe mensen met een beperking hun leven daadwerkelijk leiden. “Veel mensen denken nog steeds dat je niets meer kunt doen als je een beperking hebt”, zegt Luc. “Mensen gaan er vaak van uit dat er geen leven meer is. Maar er is nog steeds een leven, met of zonder beperking.”
Die veronderstelling beïnvloedt mensen met een beperking. Axel Lindekens, die zijn benen verloor door complicaties na een tumor, zegt dat hij opgroeide met het idee dat hij zich altijd extra moest bewijzen. “Mijn moeder zei altijd dat ik me meer zou moeten bewijzen dan mensen zonder beperking, en ergens had ze gelijk”, zegt hij. “Je moet altijd net iets beter doen dan iedereen anders.”
Voor Thomas Bogaerts, die verlamd raakte na een landbouwongeval, komen reacties vaak voort uit een misplaatste vorm van medelijden. “Mensen denken dat je altijd medelijden moet hebben met mensen met een beperking, maar dat is niet altijd nodig. Vraag gewoon of je kunt helpen, maar ga er niet automatisch van uit dat we iets niet kunnen.”
Het probleem gaat veel verder dan de ijsbaan. Er bestaat nog altijd een kloof tussen hoe de maatschappij vaak naar een beperking kijkt en hoe mensen met een beperking hun leven daadwerkelijk leiden. “Veel mensen denken nog steeds dat je niets meer kunt doen als je een beperking hebt”, zegt Luc. “Mensen gaan er vaak van uit dat er geen leven meer is. Maar er is nog steeds een leven, met of zonder beperking.”
Die veronderstelling beïnvloedt mensen met een beperking. Axel Lindekens, die zijn benen verloor door complicaties na een tumor, zegt dat hij opgroeide met het idee dat hij zich altijd extra moest bewijzen. “Mijn moeder zei altijd dat ik me meer zou moeten bewijzen dan mensen zonder beperking, en ergens had ze gelijk”, zegt hij. “Je moet altijd net iets beter doen dan iedereen anders.”
Voor Thomas Bogaerts, die verlamd raakte na een landbouwongeval, komen reacties vaak voort uit een misplaatste vorm van medelijden. “Mensen denken dat je altijd medelijden moet hebben met mensen met een beperking, maar dat is niet altijd nodig. Vraag gewoon of je kunt helpen, maar ga er niet automatisch van uit dat we iets niet kunnen.”
Gebrek aan bewustzijn
De verhalen van deze atleten tonen een terugkerend patroon: een beperking wordt te vaak gezien als een beperking van mogelijkheden. Een deel van het probleem is dat sporten voor mensen met een beperking nauwelijks voorkomen in de reguliere media. “De enige momenten waarop er echt over wordt gesproken, zijn tijdens wereldkampioenschappen of de Paralympische Spelen”, zegt Axel. De Paralympische Spelen zijn de Olympische Spelen voor mensen met een beperking.
Het gebrek aan bewustzijn heeft nog andere gevolgen. Veel mensen die pas een beperking krijgen, weten vaak niet eens dat parasport bestaat. “Eerlijk gezegd, als het revalidatiecentrum me hier niet had gebracht voor een introductiesessie, had ik misschien nooit geweten dat sledgehockey bestond”, zegt Thomas. “Anders kom je zoiets bijna nooit tegen.”
Zelfs Luc, die via zijn zoon jarenlang in de hockeywereld zat, had nog nooit van sledgehockey gehoord. “Toen ze zeiden: ‘Je moet sledgehockey proberen’, dacht ik: wat is dat in hemelsnaam?” Sledgehockey is een variant van ijshockey die is ontworpen voor spelers met een fysieke beperking. De atleten zitten op een slee met schaatsijzers eronder en gebruiken twee korte sticks.
“Een soort broederschap”
Op het ijs herontdekken deze spelers hun mogelijkheden, kracht en kameraadschap. Aangepaste sporten bieden structuur en fysieke uitdaging, maar misschien nog belangrijker: een gemeenschap van mensen die elkaars ervaringen begrijpen. “Je kent elkaars problemen en er is een gevoel van verbondenheid”, zegt Luc. “Het is een soort broederschap.”
De impact gaat veel verder dan alleen moraal. Parasport kan een cruciale rol spelen in revalidatie — niet alleen medisch herstel, maar ook het heropbouwen van een gevoel van normaliteit.
“Er bestaat geen pad dat voor iedereen werkt. Je moet je eigen weg vinden” – Thomas Bogaerts (26)
“Bij een team gaan is niet alleen goed voor je fysieke conditie”, legt Luc uit. “Je wisselt ervaringen uit die dokters niet hebben. Dokters kennen hun vakgebied, maar wij weten hoe het echt is om met een beperking te leven.”
“Er zijn zoveel ideeën over hoe je met je beperking zou moeten omgaan”, vult Thomas aan. “Je moet gewoon ontdekken wat voor jou werkt. Geen enkel pad past voor iedereen. Je moet je eigen weg vinden.”
Het leven gaat door
“Probeer alles wat je vroeger deed en keer terug naar je normale leven”, zegt Axel. “Sommige dingen zullen lukken, andere niet, maar je vindt wel wat voor jou werkt.” Vaak wordt gedacht dat je leven voorbij is wanneer je zo’n ingrijpende gebeurtenis meemaakt, maar volgens hen is dat absoluut niet waar.
“Het is zeker mogelijk om met een beperking te sporten, maar sommige mensen denken er gewoon niet aan. Je dagelijkse leven stopt niet omdat je een beperking hebt”, zegt Luc. “Als er meer media-aandacht voor zou zijn, zouden mensen zich misschien minder verloren voelen na een ingrijpende gebeurtenis.”
De reeks 'Nieuw Leven' vertelt verhalen van mensen bij wie het leven plots een andere richting insloeg. Door ziekte, een ongeval of een beperking werden vanzelfsprekende dingen onzeker en moest een nieuwe balans worden gevonden. In interviews en fotoreportages delen zij hun ervaringen over verlies, veerkracht, identiteit en opnieuw thuiskomen in een lichaam en leven dat veranderd is.
