België krijgt elk jaar minder baby’s: in 2024 bijna twee procent minder dan in 2023, blijkt uit cijfers van statistiekbureau Statbel. Daarnaast krijgen vrouwen steeds later kinderen. Waarom wachten jongeren steeds langer? “Van uitstel komt afstel”, waarschuwt professor Patrick Deboosere (VUB).
Jongeren maken zich zorgen over de toekomst. De opwarming van de aarde, de oorlogen in Oekraïne en Gaza, de krapte op de arbeidsmarkt en de crisis op de huizenmarkt onder andere versterken dat gevoel van onzekerheid. “Als tiener en jonge twintiger had ik een romantisch beeld bij het hebben van kinderen”, vertelt Charlotte Lewyllie (32). Lewyllie is bewust kinderloos. “Maar door de instabiliteit in de wereld ben ik blij dat ik geen kinderen heb.”
Uit de cijfers van Statbel blijkt dat het geboortecijfer in ons land blijft dalen. In 2023 werden er minder baby’s geboren dan in 2022. In 2024 daalde het aantal geboortes opnieuw met bijna twee procent. “Daarmee zakt het geboortecijfer naar het laagste niveau sinds 1942. Enkel tijdens de wereldoorlogen lag het aantal geboortes nog lager”, schreef Knack op 13 november. Daarnaast krijgen vrouwen steeds later kinderen.
“We studeren langer, willen eerst een job en een stabiele carrière. Daardoor krijgen we pas op latere leeftijd ons eerste kind” – Patrick Deboosere (Demograaf en professor aan Vrije Universiteit Brussel)
Mama’s zijn vandaag bij de geboorte van hun kind gemiddeld 31,3 jaar oud. “Van uitstel komt afstel”, zegt professor Patrick Deboosere, demograaf aan de Vrije Universiteit Brussel. Met andere woorden: hoe langer je wacht, hoe kleiner de kans dat er nog meerdere kinderen komen.
Volgens professor Deboosere zijn er drie redenen waarom jongeren twijfelen om aan kinderen te beginnen. “De eerste reden is structureel. Dat wil zeggen dat onze gezinssamenstelling doorheen de jaren aan het veranderen is. We studeren langer, willen eerst een job en een stabiele carrière. Daardoor krijgen we pas op latere leeftijd ons eerste kind. Als je je eerste kind krijgt als je 34 bent, dan krijg je misschien nog een tweede op je 38ste. Maar een derde of vierde kind is dan moeilijker.”
Ten tweede kost kinderen opvoeden veel geld: kinderopvang, hobby’s en een huis. Als mensen zich financieel onzeker voelen, stellen ze een kinderwens uit of laten ze het idee helemaal varen. “De overheid speelt daar zeker een rol in”, zegt Deboosere.
Tot slot maken veel jongeren zich zorgen over de toekomst. Die toekomstangst zorgt ervoor dat ze twijfelen om aan kinderen te beginnen.
Tussen kinderwens en kinderloos leven
Arne Verboven, reporter bij StampMedia, onderzocht in zijn podcast Kinderloos bestaan waarom mensen bewust kiezen om geen kinderen te krijgen en hoe een kinderloos leven eruitziet. Hoewel zijn keuze nog niet definitief is, heeft hij wel meer perspectief gekregen door zijn onderzoek. “Voorlopig heb ik een grote tevredenheid met mijn leven, waardoor ik denk dat kinderen geen aanvulling zullen zijn.”
Ook Charlotte Lewyllie kan dat beamen: “Ik haal veel voldoening uit mijn werk bij Electrolux en wil me daar voor de volle honderd procent voor inzetten. Daarnaast is mijn persoonlijke vrijheid voor mij erg belangrijk, zo kan ik in het weekend bijvoorbeeld doen waar ik zin in heb.”
Uit de bevraging van Arne Verboven blijkt dat “maatschappelijke factoren zoals de opwarming van de aarde of politieke spanningen wel een rol spelen in het keuzeproces maar zelden de uiteindelijke keuze bepalen.”
Lewyllie herkent zich daarin: “Het is niet dat ik geen kinderen wil omdat de wereld instabiel is, maar omdat de wereld instabiel is, ben ik blij dat ik geen kinderen heb.”
Kleine, alledaagse opmerkingen van vrienden gaven haar een reality check. “Ze hebben geen tijd meer om te lezen, ze moeten hun interieur aanpassen aan de baby of ze kunnen niet spontaan naar de cinema. Ik realiseerde me dat je als ouder je kind steeds op de eerste plaats moet zetten en dat zie ik mezelf gewoon niet doen.”
“Het is niet dat ik geen kinderen wil omdat de wereld instabiel is, maar omdat de wereld instabiel is, ben ik blij dat ik geen kinderen heb” – Charlotte Lewyllie (32)
Volgens Verboven is er wel sociale druk om kinderen te krijgen, “maar die druk is nog nooit zo laag geweest”, zegt hij. “We richten ons meer op onszelf en op ons eigen leven.”
Professor Deboosere nuanceert dat beeld: “Individualisering betekent eigenlijk dat iedereen voor zichzelf kan kiezen. Iedereen moet de mogelijkheid hebben om zijn kinderwens in vervulling te laten gaan. Wil je geen kinderen? Dan moet je toegang hebben tot voorbehoedsmiddelen. Wil je wel kinderen? Dan moet de overheid zorgen voor een stabiele en betaalbare omgeving waarin je je kinderen kunt opvoeden.”
Dit artikel werd gepubliceerd door Zuurstof op Zaterdag op 07/03/2026.
