Hoe is het gesteld met het veiligheidsgevoel bij jongeren op het openbaar vervoer in Brussel, tien jaar na de aanslagen in Zaventem en Maalbeek? Lotte Neirynck studeert sinds twee jaar in Brussel en neemt er dagelijks het openbaar vervoer. “Ik kende het gevaar enkel via verhalen en nieuwsreportages. Dat zorgde ervoor dat ik een vooringenomenheid had tegenover bijvoorbeeld de metro in Brussel.”
Tien jaar na de aanslagen in Brussel lijkt het leven zijn normale ritme te hebben hernomen. We nemen massaal de tram, metro en trein, we plannen citytrips met vrienden en dromen van verre reizen. Toch is dat niet voor iedereen zo vanzelfsprekend. Bij sommige studenten kan nog steeds een zekere spanning heersen: is het vandaag nog veilig om met het openbaar vervoer te reizen, of gaan we het uit angst collectief vermijden?
Op 22 maart 2016 werd ons land getroffen door een terreuraanslag. Op zowel Brussels Airport, de luchthaven in Zaventem, als in het metrostation in Maalbeek lieten terroristen meerdere bommen ontploffen. Deze gebeurtenis liet een grote impact na op de maatschappij, vooral op de overlevenden en de nabestaanden. Er heerste een gevoel van onveiligheid in en rond Brussel. Mensen waren bang voor een terugval. Meerdere mensen uit onze omgeving getuigden dat ze het nog steeds moeilijk vinden om op drukke plaatsen zoals een metrostation of de vertrekhal van de luchthaven te komen. Maar ook naar een festival of de cinema gaan, roept bij sommigen nog angst op.
Die angst was ook zichtbaar in de straten van Brussel. Tot een half jaar na de aanslagen in onze hoofdstad bleef terreurdreigingsniveau 3 van kracht, waardoor soldaten voor een lange tijd de drukke en belangrijke locaties bewaakten. Pas eind 2021 verdwenen de laatste militairen van het straatbeeld.
Dreigingsniveau 3
Volgens cijfers van het OCAD, het Belgische Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse, bevinden we ons vandaag opnieuw op dreigingsniveau 3. Met andere woorden is de dreiging momenteel ernstig en waarschijnlijk, net zoals toen. De oorzaak daarvan is weliswaar niet dezelfde als die van tien jaar geleden. Momenteel bevinden we ons in die ernstige toestand door de oorlogssituatie in het Midden-Oosten, en de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran. De verandering van het dreigingsniveau wil dus niet zeggen dat we massaal het openbaar vervoer en Brussel zelf moeten mijden. In de huidige situatie kunnen we gewoon in het algemeen een beetje waakzamer zijn.
“Door ons eigen leven weer in handen te nemen en onze vrijheid te blijven beleven, ontnemen we de terroristen de controle op ons dagelijks bestaan”
Ik studeer nu twee jaar in Brussel, voordien kwamen we hier niet echt naartoe. Ook de aanslagen maakten we niet bewust mee, dus ik kende het gevaar enkel via de verhalen en nieuwsreportages. Dat zorgde ervoor dat ik een vooringenomenheid had als het neerkwam op het nemen van de metro, zeker als ik naar het centrum moest afreizen.
Net zoals ik zijn andere studenten afhankelijk van het openbaar vervoer. In mijn omgeving horen we vaak dat ze het soms nog ongemakkelijk vinden om te reizen langs de plekken van die desbetreffende ochtend. Er zullen hoogstwaarschijnlijk ook mensen zijn die een heel goede ervaring hebben met het openbaar vervoer in Brussel. Het is dus zeker niet nodig om de metro, tram en bus te mijden. Zo stelt ook Leila Maron, een slachtoffer van de aanslagen in Maalbeek, dat we verder moeten met het leven. “De terroristen zullen nooit het laatste woord hebben. Ik leef meer dan ooit”, vertelde ze in een interview met Het Laatste Nieuws.
Bruisende stad
Daarmee wordt niet geïnsinueerd dat niemand ooit nog bang mag zijn, maar het doel van zo'n terreuraanslag is net het veroorzaken van onrust en het gevoel opwekken dat je nergens veilig bent. Dus door ons eigen leven weer in handen te nemen en onze vrijheid te blijven beleven, ontnemen we de terroristen de controle op ons dagelijks bestaan.
Tien jaar na de aanslagen kunnen we nog steeds waakzaam blijven, maar laat je leven niet leiden door angst. Veiligheid blijft belangrijk, maar het collectief vermijden van het openbaar vervoer in en rond Brussel helpt ons als maatschappij niet vooruit. Dus elke verplaatsing die we met het openbaar vervoer maken, helpt die bruisende stad haar ritme en dat van ons te behouden.
Met dank aan Camille De Beir, die meeschreef aan het artikel.
