“Niemand geeft nog om ballet of opera", zei de Frans-Amerikaanse acteur Timothée Chalamet (30) eind vorige maand tijdens een live gesprek op CNN. Twee weken later zorgen zijn woorden nog steeds voor debat in de cultuurwereld, ook in België. “We moeten opera en ballet brengen als kunstvormen die even hedendaags kunnen zijn als film of als beeldende kunst", zegt Jan Vandenhouwe, artistiek directeur van Opera Ballet Vlaanderen.
Hollywoodacteur Timothée Chalamet zorgde een tijdje geleden voor ophef in het nieuws. “Niemand geeft nog om ballet of opera”, zei hij onlangs in een gesprek met Amerikaanse tv-zender CNN. Maar is dat wel zo? Volgens Opera Ballet Vlaanderen niet. “Wij moeten mensen weigeren omdat de zalen zo vol zitten met publiek”, zei de organisatie in een post op Instagram als reactie op de uitspraak van Chalamet.
“In het kalenderjaar 2025 hadden we 87.000 toeschouwers. 13,5 procent hiervan waren jongeren,” zegt persverantwoordelijke van Opera Ballet Vlaanderen Wilfried Eetezonne. “Als we daar ook de scholen bijtellen die een voorstelling bijwonen of een rondleiding krijgen dan komt het totaal op 18,6 procent van het publiek dat jaar.”
Directeur Jan Vandenhouwe begrijpt dat opera en ballet minder populair kunnen zijn bij jongeren. Hij doet een oproep om ervoor te zorgen dat opera en ballet op vernieuwende manieren worden gebracht die bij deze tijd passen: “We moeten ze brengen als kunstvormen die even hedendaags kunnen zijn als film, een popconcert of beeldende kunst.”
Hanne Vanderstraeten (23) ging enkele jaren geleden naar een operavoorstelling in Duitsland. “Dat was echt een speciale, indrukwekkende ervaring.” Ze zou vaker willen gaan maar vindt opera en ballet “heel duur” en “niet altijd even toegankelijk op vlak van locatie”.
Ze groeide op in een muzikaal gezin, waardoor ze sneller in contact kwam met opera en ballet dan andere jongeren. “Onder jongeren leven opera en ballet minder. Dat betekent niet dat ze afgeschaft moeten worden, het aanbod moet gewoon meer worden afgestemd op de interesses van jongeren.”
“Het aanbod moet meer worden afgestemd op de interesses van jongeren” – Hanne Vanderstraeten (23)
Voorstellingen door jongeren
Biya Muhammed (23) groeide er niet mee op, maar is wel geïnteresseerd in opera en ballet. “Het is iets dat ik altijd al heb willen zien. Tijdens het opgroeien, kwam ik er niet mee in aanraking, ik ging eerder naar concerten of candlelight dinners. Het is jammer dat sommige mensen vinden dat opera en ballet bijna uitgestorven zijn. Ik nam het vroeger ook niet serieus, maar nu ik ouder ben, zie ik het meer als kunst”, zegt Biya lachend. “We worden snel overprikkeld door onze telefoons, daarom moeten we soms naar iets rustigs kunnen kijken. Die bewegingen en verhalen kunnen je raken.”
Om jongeren te betrekken bij opera en ballet geven ze hen een stem in sommige producties en worden ze betrokken in het hele repetitieproces. "Ze bepalen zelf mee hoe een voorstelling eruit kan zien”, zegt Vandenhouwe. ”We hebben participatieve projecten of co-creaties waar jongeren echt bij betrokken worden als makers. Die voorstellingen zijn door de jongeren gemaakt”, voegt hij toe. Aan jongeren voor wie opera en ballet onbekend terrein zijn, heeft Vandenhouwe een laatste boodschap: “Laat je verleiden door wat je misschien nog niet kent, maar wat je ongetwijfeld zal overweldigen en emotioneel zal raken.”
Kunst verandert voortdurend en brengt verandering teweeg. In de reeks 'Kunst in transitie' onderzoekt StampMedia hoe kunst meebeweegt met thema's als gender, identiteit, cultuur en duurzaamheid. In woord, beeld en geluid zoeken reporters naar wat kunst vandaag betekent en waar ze naartoe evolueert.
