© Dries Basraoui

Sinds de bekendmaking van het beleid van minister van onderwijs Zuhal Demir (N-VA) woedt er veel frustratie bij Vlaamse leerlingen. Vlak na haar uitspraak circuleerden er video’s op sociale media die opriepen tot een nationale staking op 22 januari. In verschillende steden kwamen jongeren vandaag samen, in Antwerpen een tweehonderdtal. “Het afschaffen van de pedagogische studiedagen was de druppel.”

Vandaag kwamen in verschillende Vlaamse steden jongeren samen om hun stem te laten horen tegen het beleid van Zuhal Demir (N-VA). Allemaal voor dezelfde thema’s: het smartphoneverbod, schrappen van pedagogische studiedagen en besparingen op (kunst)onderwijs.

Hannah (15), derde op rij © Dries Basraoui

Voor Hannah (15), leerling aan het Heilige-Drievuldigheidscollege in Leuven, is het afschaffen van de pedagogische studiedagen de druppel. “Het is niet de hoofdreden waarom ik hier sta, het is ook maar een klein deel van een groter probleem. De pedagogische studiedagen zijn iets waar leerlingen naar uit kijken. Die rust is goed voor onze mentale gezondheid. Voor de leerkrachten zijn dat dagen waarop ze zich kunnen bijscholen op hedendaagse onderwerpen”, zegt ze.

“Mocht ik Demir advies kunnen geven, zou ik zeggen dat ze meer moet denken aan de mentale gezondheid van leerlingen. Wij zijn geen robots”, gaat Hannah verder. “Wij kunnen niet leven zoals zij wil dat wij leven. Ik vind dat ze ook iets moet doen aan het lerarentekort. Ze heeft het vaak over de dalende kwaliteit van het onderwijs. Maar tegelijkertijd heb ik zo veel vrienden die veel studie hebben, en hun leerstof niet verwerkt krijgen omdat er geen leerkracht is om sommige vakken te geven”, aldus Hannah.

"Mocht ik Demir advies kunnen geven, zou ik zeggen dat ze meer moet denken aan de mentale gezondheid van leerlingen. Wij zijn geen robots” – Hannah (15)

In sommige standpunten van Demir kan Hannah zich wel vinden: “Ik begrijp vanwaar haar zorgen komen, en het smartphoneverbod dat zij voorstelt, vind ik een goede regel. Maar de manier waarop ze die problemen aanpakt, is fout. Ik hoop dat ze door deze protesten realiseert dat wij ook een stem hebben en dat ze meer gaat luisteren naar ons, want op deze manier kan het echt niet verder.”

Lerarentekort

Arno Verveale-Breugelmans (16) studeert aan De!Kunsthumaniora in Antwerpen. Ook hij was vandaag aanwezig op de staking, vooral om zijn bezorgdheid rond de problemen in de klas een stem te geven: “Moest ik vandaag naar school zijn geweest, kreeg ik sowieso drie uur studie door het lerarentekort, en omdat er geen vervanging kan worden gevonden”, zegt Arno. 

“Mijn moeder heeft net als alle leekrachten een zwaar onderschatte job, ik voel dat ook aan de sfeer thuis” – Arno (16)
Arno (16), vierde op rij © Dries Basraoui

Zijn moeder is leerkracht, ze geeft les aan een OKAN klas in Marco Polo in Antwerpen. “Ze heeft zoals alle leerkrachten een zwaar onderschatte job – en ik voel dat ook aan de sfeer die er thuis soms is. Ze staat helemaal alleen voor twee klassen, en door het lerarentekort moet mijn moeder veel vervanging doen. Daardoor zie ik haar minder”, zegt Arno (16).

Arno’s broer volgde volwassenonderwijs. “Hij heeft geluk dat hij al is afgestudeerd. Nu dat zoveel duurder is, zou dat onmogelijk geweest zijn. Dat zijn ook gevolgen van Demirs beleid – en dat terwijl ze zo hard hamert op onderwijskwaliteit en werken. Maar toch maakt ze onderwijs niet meer toegankelijk voor iedereen.”

“Dat jongeren een bommetje afsteken hier, betreur ik even hard als de manier waarop Demir het onderwijs stuurt” – Marie (16)
Marie (16), in het midden © Dries Basraoui

Vreedzaam betogen

Tijdens de betoging klonken er soms bommetjes. Marie (16) studeert aan de! Kunstenhumaniora in Antwerpen en kijkt afkeurend wanneer een groep jongeren iets verder een bommetje afsteken. “Ik vind dat echt verschrikkelijk. Zonet ben ik hen ook gaan aanspreken. Ik was een beetje bang, want ze waren met een grote groep. Wij komen allemaal met eenzelfde doel en het is jammer dat ze onze vreedzame actie komen verstoren. Zo trekken ze de aandacht weg van wat er echt toe doet. Dat ze een bommetje afsteken hier, betreur ik bovendien even hard als de manier waarop Demir het onderwijs stuurt.”

Vanuit de meeste scholen heerste er onbegrip. Veel leerlingenraden en directies riepen op om niet te staken. Sommige scholen – waar leerlingen niet mochten staken van de school of hun ouders – boden andere mogelijkheden aan. Zo mochten de leerlingen van het Spectrumcollege in Lummen hun bezorgdheden op post-its schrijven en op een muur plakken. Met deze post-its zullen de leerlingen later een open brief schrijven aan Demir.

Er zijn ook veel scholen die het initiatief steunden, maar de leerlingen die zijn gaan staken krijgen dan wel een b-code. Dat staat voor een problematische afwezigheid.

“De PVDA heeft het protest gekaapt”

Het initiatief om te staken kwam van Serdar Aydinli (16). Hij verspreidde als eerste de oproep om vandaag te staken. In een interview met De Morgen vertelt hij dat hij schrok van de vele reacties van jongeren. Maar toen Redfox, de jongerenbeweging, ook uithaalde met een oproep voor de staking, trok hij zich terug. Een paar dagen geleden riep hij leerlingen zelfs op om niet meer te gaan staken. De Scholierenkoepel, die de staking initieel een goed idee vond, deed hetzelfde. “De PVDA heeft het protest gekaapt en en kleur de betoging” zegt Lieselore Wouters, voorzitter van de Scholierenkoepel in een interview met VRT NWS.

In het parlement werd er de voorbije dagen hevig gediscussieerd na de oproep van Redfox. De schuld wordt op de PVDA gestoken, vooral door Demir. Volgens Amina Vandenheuvel (PVDA) – die al sinds haar zestiende actief is bij RedFox – weerlegde die kritiek in een interview met StampMedia.

“Jongeren hebben Redfox of de PVDA niet nodig om kwaad te zijn” - Amina Vandenheuvel (PVDA)
Amina Vandenheuvel (PVDA) © Dries Basraoui

“De beschuldigingen van de minister zijn ronduit grof. Ze doet alsof jongeren niet zelfstandig kunnen nadenken en alsof zij niet weten waarom ze staken. Maar het zijn concrete zaken die de jongeren boos maken. Ik heb verhalen gehoord van leerlingen die geen leerkracht wiskunde hebben, leerlingen die met meer dan dertig in een klas zitten. Daar liggen jongeren van wakker, en ze hebben RedFox of de PVDA helemaal niet voor nodig om kwaad te zijn.”

vorige